Skip to content
DERMATOLOJİ

Zona (Herpes Zoster): Belirtileri, Bulaşması ve Tedavisi

Tıbbi içerik·Uzm. Dr. Utkan Kızıltaç·Dermatoloji Uzmanı

Zona (Herpes Zoster): Belirtileri, Bulaşması ve Tedavisi

İçerik sahibi / Yazar: Uzm. Dr. Utkan Kızıltaç — Dermatoloji Uzmanı

Son tıbbi gözden geçirme ve güncelleme: 10 Eylül 2026

Zona nedir?

Zona, çocuklukta veya daha önce geçirilen suçiçeğine neden olan varisella-zoster virüsünün (Varicella-Zoster Virus, VZV) yıllar sonra sinir dokusunda yeniden aktifleşmesiyle ortaya çıkan ağrılı bir deri hastalığıdır.

Zona belirtileri nelerdir?

Döküntü başlamadan önce ağrı, yanma, batma, hassasiyet, karıncalanma veya kaşıntı olabilir. Ardından genellikle vücudun yalnızca bir tarafında, belirli bir sinir dağılımını takip eden kızarıklık ve su dolu kabarcıklar gelişir.

Zona neden ağrılıdır?

Virüs siniri de etkileyebilir. Bu nedenle ağrı yanıcı, batıcı, elektrik çarpması benzeri veya dokunmakla artan özellik gösterebilir.

Zona kimlerde daha sık görülür?

Risk yaş ilerledikçe ve bağışıklık sistemi zayıfladıkça artar. Amerika Birleşik Devletleri Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (Centers for Disease Control and Prevention, CDC), zona ve komplikasyon riskinin özellikle 50 yaşından sonra arttığını bildirmektedir.

Zona bulaşıcı mıdır?

Zona olan bir kişi başka bir kişiye doğrudan “zona” bulaştırmaz. Ancak aktif lezyonlardaki VZV, suçiçeğine karşı bağışıklığı olmayan bir kişiye geçerek o kişide suçiçeği oluşturabilir.

Zona nasıl teşhis edilir?

Klasik zona çoğu zaman muayene ile tanınabilir. Tanının belirsiz olduğu durumlarda polimeraz zincir reaksiyonu (Polymerase Chain Reaction, PCR) yöntemiyle VZV araştırılabilir.

Zona nasıl tedavi edilir?

Sık kullanılan antiviral seçenekler asiklovir, valasiklovir ve famsiklovirdir. Tedavi hastanın yaşı, döküntünün yeri, hastalığın şiddeti, bağışıklık durumu ve böbrek fonksiyonlarına göre planlanır.

Tedaviye ne zaman başlanmalıdır?

Antiviral tedaviden en fazla yarar hastalığın erken döneminde başlanmasıyla elde edilir. Genellikle ilk 72 saat önemlidir; ancak daha geç başvuran bazı hastalarda da tedavi gerekebilir.

Zona göz çevresinde olursa neden önemlidir?

Göz çevresindeki zona kornea hasarı, göz içi inflamasyonu ve görme kaybı gibi ciddi komplikasyonlara yol açabilir. Göz çevresi veya burun ucunda zona benzeri döküntü varsa hızlı değerlendirme gerekir.

Postherpetik nevralji nedir?

Deri döküntüsü iyileştikten sonra aynı bölgede ağrının haftalar, aylar veya daha uzun sürmesidir. Risk özellikle ileri yaşlarda artar.

Zona aşısı var mıdır?

Evet. Rekombinant zona aşısı zona ve komplikasyon riskini azaltmak için kullanılır. Ulusal aşı programları ve ruhsat koşulları ülkeye göre değişebildiğinden Türkiye’deki karar güncel ulusal düzenlemelere göre verilmelidir.

Ne zaman acil veya hızlı değerlendirme gerekir?

Döküntü göz veya yüz çevresindeyse

Görmede değişiklik varsa

Kulak çevresinde döküntü veya işitme problemi geliştiyse

Yüz kaslarında güçsüzlük varsa

Döküntü çok yaygınsa

Şiddetli baş ağrısı veya bilinç değişikliği varsa

Bağışıklık sistemi baskılanmışsa

Gebelik varsa

Ağrı çok şiddetliyse

Sık Sorulan Sorular

Zona suçiçeğinin tekrar etmesi midir? Aynı virüsün yeniden aktifleşmesidir.

Zona başkasına zona olarak bulaşır mı? Hayır; bağışıklığı olmayan kişide suçiçeğine neden olabilir.

Zona döküntüsü olmadan olabilir mi? Nadiren, zoster sine herpete olarak adlandırılan tablo görülebilir.

Dermatolog Notu

Zonada özellikle ilk günler önemlidir. Tek taraflı yanma veya ağrı sonrasında aynı bölgede kümelenmiş kabarcıkların gelişmesi durumunda erken değerlendirme, antiviral tedavinin zamanında başlanabilmesi açısından önem taşır.

Bilimsel Kaynaklar

1. Amerika Birleşik Devletleri Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC). Clinical Overview of Shingles (Herpes Zoster). https://www.cdc.gov/shingles/hcp/clinical-overview/index.html

2. Amerika Birleşik Devletleri Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC). Clinical Features of Shingles (Herpes Zoster). https://www.cdc.gov/shingles/hcp/clinical-signs/index.html

3. Amerika Birleşik Devletleri Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC). Shingles Vaccine Recommendations. https://www.cdc.gov/vaccines/vpd/shingles/hcp/index.html

4. Amerika Birleşik Devletleri Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC). Shingles Vaccination. https://www.cdc.gov/shingles/vaccines/

Dermatoloji Muayenesi ve Randevu

Zona Herpes Zoster için dermatolojik değerlendirme ve randevu hakkında bilgi alabilirsiniz.

İletişim ve Randevu

Bu sayfada

İlgili İçerikler