Skip to content
ESTETİK DERMATOLOJİ

PRP ve PRF: Aralarındaki Fark Nedir, Her PRP Aynı mıdır?

Tıbbi içerik·Uzm. Dr. Utkan Kızıltaç·Dermatoloji Uzmanı

PRP ve PRF: Aralarındaki Fark Nedir, Her PRP Aynı mıdır?

İçerik sahibi / Yazar: Uzm. Dr. Utkan Kızıltaç — Dermatoloji Uzmanı

Son tıbbi gözden geçirme ve güncelleme: 10 Eylül 2026

trombositten zengin plazma (PRP) nedir?

Trombositten Zengin Plazma (Platelet-Rich Plasma, PRP), kişinin kendi kanından elde edilen ve normal kandaki seviyeye göre daha yüksek trombosit konsantrasyonu içeren otolog bir biyolojik üründür.

Trombositlerin içerdiği granüllerde PDGF, TGF-β, VEGF ve EGF gibi çeşitli büyüme faktörleri ve biyolojik sinyal molekülleri bulunur.

PRP’nin amacı bu biyolojik içeriği belirli bir bölgede yoğunlaştırarak doku iyileşmesini ve yeniden yapılanmayı desteklemektir.

trombositten zengin fibrin (PRF) nedir?

Trombositten Zengin Fibrin (Platelet-Rich Fibrin, PRF), PRP ile aynı aileden gelen ancak farklı şekilde hazırlanan otolog bir üründür.

Klasik PRP hazırlanırken çoğunlukla antikoagülan kullanılır; PRF sistemlerinde kan genellikle antikoagülansız işlenir. Zamanla oluşan fibrin matriksi trombositleri ve diğer hücresel bileşenleri bu ağ içinde tutabilir.

Büyüme faktörlerinin daha uzun süreli salınabileceği düşünülmektedir; ancak klinik olarak PRF’nin her endikasyonda PRP’den üstün olduğu gösterilmiş değildir.

PRP ve PRF arasındaki temel fark nedir?

PRP genellikle antikoagülanla hazırlanır, sıvı halde daha uzun süre kalabilir ve trombosit konsantrasyonunu artırmaya odaklanır.

PRF çoğunlukla antikoagülansız hazırlanır, fibrin ağı oluşturur ve daha yavaş/devamlı büyüme faktörü salımı hedefler.

İki ürünün etkinliğini yalnızca isimlerinden yola çıkarak karşılaştırmak doğru değildir.

Injectable PRF – iPRF nedir?

PRF’nin enjeksiyon yapılabilecek sıvı formuna injectable PRF (iPRF) denir. Klasik yoğun fibrin pıhtısı oluşmadan önce ürün enjekte edilebilir durumda kullanılır.

İPRF özellikle periorbital bölge, yüz cilt kalitesi, ince kırışıklık ve bazı saç uygulamalarında araştırılmaktadır.

PRP saç dökülmesinde işe yarar mı?

Özellikle androgenetik alopesi için en fazla çalışılan otolog tedavilerden biridir. Randomize çalışmaların meta-analizlerinde saç yoğunluğunda artış bildirilmiştir; ancak çalışma protokolleri heterojendir.

PRP doğru tanının, minoksidil, finasterid/dutasterid veya gerekli hormonal/laboratuvar değerlendirmelerin yerini tutmaz.

Her PRP aynı mıdır?

Hayır. Bu PRP tedavilerindeki en önemli konulardan biridir.

Elde edilen ürün hastadan alınan kan miktarına, kullanılan tüp veya kit sistemine, santrifüj hızına, santrifüj süresine, tek veya çift santrifüj yapılmasına, trombositlerin ne kadarının geri kazanıldığına, lökosit içeriğine, final hacme ve aktivasyon yöntemine göre ciddi şekilde değişebilir.

Ticari PRP sistemlerini karşılaştıran sistematik derlemeler final trombosit, lökosit ve büyüme faktörü konsantrasyonları arasında büyük farklılıklar göstermektedir.

PRP kitinin markası önemli midir?

Tek başına marka adı değil, sistemin ortaya çıkardığı ürün önemlidir.

Ancak farklı ticari sistemler farklı tüp geometrileri, ayırıcı jel veya membranlar, kan hacimleri, santrifüj protokolleri ve platelet recovery oranları kullandığı için sonuçta elde edilen PRP değişebilir.

Bu nedenle “PRP PRP’dir, kit fark etmez” yaklaşımı bilimsel olarak doğru değildir.

Daha fazla trombosit her zaman daha iyi midir?

Hayır. PRP’nin amacı mümkün olan maksimum trombosit sayısını elde etmek değildir.

Çok düşük konsantrasyon biyolojik etkiyi azaltabilir; aşırı yüksek trombosit konsantrasyonu da her endikasyonda daha iyi sonuç anlamına gelmez.

Dermatoloji için yayımlanan uzman önerilerinde yaklaşık 1–1,5 milyon platelet/µL hedef aralık olarak belirtilmiştir; ideal konsantrasyon endikasyona göre değişebilir.

Lökositli PRP mı lökositsiz PRP mı?

Leukocyte-rich PRP ve leukocyte-poor PRP farklı biyolojik özelliklere sahip olabilir. Lökositler bazı durumlarda inflamatuvar/antimikrobiyal yanıt açısından yararlı olabilirken, başka endikasyonlarda gereksiz inflamasyon oluşturabilir.

Tek bir ideal PRP yoktur; uygulanacak dokuya göre ürünün yapısı önemlidir.

Antikoagülan neden önemlidir?

Klasik PRP hazırlanırken kanın tüp içinde pıhtılaşmasını engellemek için genellikle sitrat temelli antikoagülan kullanılır.

Ancak yalnızca “sitratlı tüp kullanmak” standardize edilmiş PRP üretildiği anlamına gelmez. Tüpün medikal kullanım amacı, sterilitesi, kanla temas eden materyali, antikoagülan miktarı, santrifüj protokolü, platelet recovery oranı ve final hacim birlikte önemlidir.

Sadece kanı santrifüj etmek neden yeterli değildir?

Çünkü santrifüjden sonra elde edilen her plazma platelet-rich plasma değildir. Bazı hazırlamalarda final ürün platelet-poor plasma, yeterince konsantre edilmemiş plazma veya gereğinden fazla eritrosit/lökosit içeren ürün olabilir.

PRP’nin kalitesi renginden veya tüpte görünen sarı sıvıdan anlaşılmaz.

Hasta PRP yaptırırken neyi sormalı?

Hastanın laboratuvar teknisyeni gibi davranmasına gerek yoktur. Ancak kullanılan sistemin PRP üretmek için tasarlanıp tasarlanmadığı, tek kullanımlık/steril olup olmadığı, hangi amaçla PRP veya PRF tercih edildiği ve saç/yüz gibi farklı endikasyonlarda protokolün neden değiştiği makul sorulardır.

PRP kalitesi yalnız kullanılan kitin fiyatıyla belirlenmez. Ancak standardize edilmiş bir tıbbi hazırlama sistemi ile genel amaçlı bir kan tüpünü aynı ürün olarak kabul etmek de doğru değildir.

Ucuz PRP ile pahalı PRP neden aynı olmayabilir?

Fiyat tek başına kalite göstergesi değildir. Ancak PRP maliyetinin içinde tek kullanımlık steril sistem, özel ayırma kiti, belirli kan hacmi, uygun santrifüj protokolü, tıbbi uygulama ve hekim değerlendirmesi bulunur.

Bu nedenle yalnızca “kan alıp santrifüj edip enjekte etmeye” dayanan çok düşük maliyetli uygulamalarla standardize edilmiş medikal PRP sistemlerini yalnızca fiyat üzerinden karşılaştırmak anlamlı değildir.

Hastanın sorması gereken şey “kaç lira?”dan önce “bana tam olarak ne hazırlanıyor?” olmalıdır.

PRP markaları arasında etkinlik farkı olabilir mi?

Evet, ölçülebilir biyolojik farklılıklar vardır. Sistemler arasında platelet concentration, platelet recovery, lökosit miktarı, eritrosit kontaminasyonu ve büyüme faktörü düzeyleri değişebilir.

Belirli bir hazırlama sisteminin veya trombosit profilinin bir endikasyonda uygun olması, aynı yaklaşımın bütün dokularda ve bütün hastalarda üstün olduğu anlamına gelmez.

PRP aktive edilmeli midir?

PRP çeşitli yöntemlerle aktive edilebilir. Aktivasyon sonrası trombositler büyüme faktörlerini daha hızlı serbest bırakabilir.

Ancak rutin yumuşak doku enjeksiyonlarında dışarıdan aktivasyonun mutlaka gerekli olduğu konusunda görüş birliği yoktur.

PRP yüz gençleştirmede ne işe yarar?

Yüz uygulamalarında en çok cilt kalitesi, dermal kalınlık, elastikiyet ve ince kırışıklıklar gibi parametreler hedeflenir.

Güncel sistematik derlemelerde en tutarlı sonuçlar deri kalınlığı ve elastikiyette; kırışıklık, diskromi ve tekstürde ise daha değişken bulunmuştur.

PRP dolgu yerine geçer mi?

Hayır. PRP belirgin hacim kaybını restore etmez, kemik projeksiyonu oluşturmaz ve yüzü hyalüronik asit dolgu gibi şekillendirmez.

Vampire Facelift® nedir?

Vampire Facelift® PRP ile aynı şey değildir. Orijinal ticari protokol hyalüronik asit dolgu ile platelet bazlı otolog ürünün kombinasyonuna dayanır.

Temel mantık dolgu ile kaybolan yapısal hacmi/yüz konturunu desteklemek, platelet kaynaklı ürünle cilt kalitesi ve biyolojik yeniden yapılanmayı desteklemektir.

Vampire Facial® adıyla anılan microneedling + PRP yaklaşımıyla aynı prosedür değildir.

PRP microneedling ile birlikte yapılabilir mi?

Evet. Microneedling ile ciltte kontrollü mikrokanallar oluşturulduktan sonra PRP’nin topikal, intradermal veya kombine kullanıldığı protokoller vardır.

Yalnızca yüzeye PRP sürmek ile dermise enjekte etmek aynı tedavi değildir.

PRP güvenli midir?

Otolog olduğu için alerjik reaksiyon riski birçok yabancı ürüne göre düşüktür. Ancak işlem tamamen risksiz değildir.

Ağrı, morarma, şişlik, enfeksiyon ve steril olmayan işlem koşullarına bağlı komplikasyonlar olabilir. Ürünün kişinin kendi kanından hazırlanması, hazırlama sisteminin ve asepsinin önemsiz olduğu anlamına gelmez.

Sık Sorulan Sorular

PRP mi PRF mi daha iyi? Mevcut kanıtlar birinin her durumda diğerinden üstün olduğunu göstermiyor.

Her PRP kiti aynı sonucu verir mi? Hayır. Sistemler arasında trombosit, lökosit ve büyüme faktörü konsantrasyonlarında büyük farklar gösterilmiştir.

Sarı plazma görmek PRP olduğu anlamına gelir mi? Hayır. Plazmanın sarı görünmesi yeterli trombosit konsantrasyonu bulunduğunu göstermez.

PRP’de pahalı kit daha mı iyidir? Tek başına fiyat kalite göstergesi değildir. Standardize, steril ve PRP üretimi için tasarlanmış sistem kullanılması önemlidir.

PRF dolgu gibi hacim verir mi? PRF fibrin matriksi geçici hacim etkisi oluşturabilir ancak klasik hyalüronik asit dolgu ile aynı yapısal kapasiteye sahip değildir.

Vampire Facelift® PRP midir? Hayır. Orijinal yaklaşım hyalüronik asit dolgu ile platelet bazlı otolog ürünün kombinasyonunu ifade eder.

Dermatolog Notu

PRP konusunda hastaların bilmesi gereken en önemli şeylerden biri şudur: “PRP” tek ve standart bir ürün değildir.

Aynı isim altında farklı kan hacimleri, farklı santrifüj yöntemleri, farklı kitler, farklı trombosit konsantrasyonları ve farklı lökosit içerikleri bulunabilir.

Bu nedenle PRP’nin kalitesini yalnızca işlemin adına veya fiyatına bakarak değerlendirmek doğru değildir.

Bizim için önemli olan uygun endikasyonda, uygun medikal sistemle, tekrarlanabilir şekilde hazırlanmış biyolojik olarak anlamlı bir ürün elde etmek ve bunu doğru dokuya uygulamaktır.

PRF, iPRF veya Vampire Facelift® gibi özel isimli uygulamalar da aynı prensiple değerlendirilmelidir: isimden önce ürünün içeriği, mekanizması ve gerçek klinik kanıtı önemlidir.

Bilimsel Kaynaklar

Fadadu PP, Mazzola AJ, Hunter CW, Davis TT. Review of concentration yields in commercially available platelet-rich plasma (PRP) systems: a call for PRP standardization. Reg Anesth Pain Med. 2019. PMID: 30992411. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30992411/

Oudelaar BW, Peerbooms JC, Huis In ’t Veld R, Vochteloo AJH. Concentrations of Blood Components in Commercial Platelet-Rich Plasma Separation Systems: A Review of the Literature. Am J Sports Med. 2019;47(2):479–487. PMID: 29337592. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29337592/

Magalon J, ve ark. Technical and biological review of authorized medical devices for platelets-rich plasma preparation in the field of regenerative medicine. 2021;32(2):200–208. PMID: 33155867. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33155867/

Qin N, ve ark. Systematic Review of Platelet-Rich Plasma and Platelet-Rich Fibrin in Facial Rejuvenation. Ann Plast Surg. 2025;94(4S Suppl 2):S376–S389. PMID: 40167104. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40167104/

Farshidfar N, ve ark. Platelet-rich plasma (PRP) versus injectable platelet-rich fibrin (i-PRF): A systematic review across all fields of medicine. PMID: 40125556. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40125556/

Mohale SA, ve ark. Effectiveness of Injectable Platelet-Rich Fibrin Therapy in Alopecia and Facial Rejuvenation: A Systematic Review. 2024. PMID: 39011192. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39011192/

Kieling L, Konzen AT, Zanella RK, Valente DS. Is autologous platelet-rich plasma capable of increasing hair density in patients with androgenic alopecia? A systematic review and meta-analysis of randomized clinical trials. An Bras Dermatol. 2024;99(6):847–862. PMID: 39013743. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39013743/

Dashore S, Chouhan K, Nanda S, Sharma A. Preparation of Platelet-Rich Plasma: National IADVL PRP Taskforce Recommendations. Indian Dermatol Online J. 2021;12(Suppl 1):S12–S23. PMID: 34976877. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34976877/

Dermatoloji Muayenesi ve Randevu

PRP Uygulamaları için dermatolojik değerlendirme ve randevu hakkında bilgi alabilirsiniz.

İletişim ve Randevu

Bu sayfada

İlgili İçerikler