Skip to content
TEKNOLOJİLER

Kimyasal ve Enzimatik Peelingler: Leke, Akne ve Cilt Yenilemede Hangi Sistem Ne İşe Yarar?

Tıbbi içerik·Uzm. Dr. Utkan Kızıltaç·Dermatoloji Uzmanı

Kimyasal ve Enzimatik Peelingler: Leke, Akne ve Cilt Yenilemede Hangi Sistem Ne İşe Yarar?

İçerik sahibi / Yazar: Uzm. Dr. Utkan Kızıltaç — Dermatoloji Uzmanı

Son tıbbi gözden geçirme ve güncelleme: 10 Eylül 2026

Peeling nedir?

Peeling, cildin yüzeysel veya daha derin katmanlarında kontrollü yenilenme oluşturmayı amaçlayan işlemlerin genel adıdır.

Bu yenilenme asitlerle, kombine kimyasal solüsyonlarla, proteolitik enzimlerle veya profesyonel resurfacing sistemleriyle oluşturulabilir. Bu nedenle “peeling” dendiğinde tek bir işlemden söz etmiyoruz.

Peelingler hangi sorunlarda kullanılabilir?

Akne, komedon ve yağlanma, akne sonrası lekeler, postinflamatuvar hiperpigmentasyon (PIH), melazma, güneş hasarı, cilt tonu eşitsizliği, mat ve donuk görünüm, yüzeysel cilt dokusu düzensizlikleri ve ince çizgiler için değerlendirilebilir.

Kimyasal peeling nedir?

Kimyasal peeling, cilde kontrollü konsantrasyonda kimyasal ajan uygulanarak epidermis ve bazı uygulamalarda dermisin belirli seviyelerinde kontrollü hasar ve yenilenme oluşturulmasıdır.

Amaç cildi olabildiğince fazla soymak değildir. Etkinlik kullanılan madde, konsantrasyon, pH, uygulama süresi, cilt tipi ve işlemin derinliğine bağlıdır.

Kimyasal peelingler hangi derinliklerde yapılır?

Genellikle yüzeysel, orta derinlikte ve derin olarak sınıflandırılır. Akne, pigmentasyon ve günlük dermatolojik cilt yenileme uygulamalarında en sık yüzeysel peelingler kullanılır.

Derinlik arttıkça iyileşme süresi, inflamasyon, pigment değişikliği ve skar riski de artar.

Hangi asitler kullanılır?

Glikolik asit, salisilik asit, mandelik asit, laktik asit, trikloroasetik asit (TCA), Jessner solüsyonu ve retinoik asit gibi maddeler sık kullanılan ajanlardır.

Enzimatik peeling nedir?

Enzimatik peelingler klasik asit peelinglerinden farklıdır. Genellikle proteolitik enzimler kullanılır ve stratum corneumda hücreleri birbirine bağlayan protein yapılarını parçalayarak daha yüzeysel eksfoliasyon oluşturabilirler.

Papain (papaya kaynaklı), bromelain (ananas kaynaklı) ve çeşitli mikrobiyal proteazlar bu amaçla kullanılabilir.

Bilimsel literatürde enzimatik eksfoliasyonun potansiyeli gösterilmiş olmakla birlikte güçlü klinik çalışmaların sayısı kimyasal peelinglere göre daha sınırlıdır.

Enzimatik peeling kimlere uygun olabilir?

Çok yüzeysel cilt yenileme isteyen, agresif asit peelingi istemeyen, hassas cilt yapısına sahip bazı hastalarda ve mat/pürüzlü yüzey görünümünde değerlendirilebilir.

Ancak “enzimatik” veya “doğal” kelimesi otomatik olarak risksiz anlamına gelmez.

Pumpkin Peel nedir?

Pumpkin Peel tek bir standardize tıbbi formül değildir. Bu isim altında kullanılan profesyonel ürünlerde balkabağı kaynaklı enzimler, proteolitik enzimler, laktik asit, glikolik asit veya salisilik asit gibi farklı maddeler bulunabilir.

Bu nedenle Pumpkin Peel bazen enzimatik, bazen enzim + kimyasal asit kombinasyonu niteliğinde olabilir. Ürünün gerçek etkisi marka adından değil, içeriğinden anlaşılır.

Pumpkin Peel ne işe yarar?

Formülüne göre değişmekle birlikte mat görünüm, yüzeysel pürüzlülük, yağlanma, hafif komedon eğilimi ve yüzeysel pigment düzensizlikleri için kullanılır.

Daha çok yüzeysel yenilenme ve kısa sosyal dönüş isteyen kişilerde popülerdir. Melazma veya ciddi akne gibi hastalıkları tek başına tedavi eden bir yöntem değildir.

pHformula nedir?

pHformula, klasik tek-asit peelinglerinden farklı bir profesyonel resurfacing sistemidir. Üretici yaklaşımını “controlled dermatological skin resurfacing” olarak tanımlar ve farklı cilt sorunları için A.C., M.E.L.A., A.G.E. ve C.R. gibi problem odaklı protokoller sunar.

Bunlar üreticiye özgü protokollerdir. Klasik glikolik veya salisilik peelinglerden kesin olarak üstün olduklarını söylemek için bağımsız klinik kanıt sınırlıdır.

Cosmelan nedir?

Cosmelan klasik anlamda basit bir peeling veya enzimatik peeling değildir. Daha doğru tanımlama profesyonel depigmentasyon sistemidir.

Genellikle klinikte uygulanan yoğun depigmente edici maske ve ardından haftalar/aylar boyunca devam eden ev bakım protokolü şeklinde uygulanır.

Özellikle melazma, yaygın hiperpigmentasyon ve düzensiz cilt tonu için kullanılmaktadır.

Dermamelan nedir?

Dermamelan da Cosmelan ile aynı ailede, melazma ve hiperpigmentasyon için geliştirilmiş profesyonel bir depigmentasyon protokolüdür.

Bunu enzimatik peeling olarak değil, profesyonel depigmentasyon sistemi olarak düşünmek daha doğrudur.

Cosmelan ile Dermamelan arasındaki fark nedir?

İkisi de melazma ve hiperpigmentasyon için kullanılan profesyonel sistemlerdir. Genel olarak Dermamelan daha yoğun profesyonel depigmentasyon protokolü olarak konumlandırılırken, Cosmelan daha geniş hasta grubunda kullanılan sistemdir.

Hangi sistemin uygun olduğu melazmanın şiddeti, cilt tipi, önceki tedaviler, tolerans ve hastanın ev bakımına uyumuna göre değerlendirilmelidir.

Melazmada peeling mi Cosmelan mı BabyFace Ultra mı?

Tek bir doğru cevap yoktur. Hafif epidermal melazmada topikal tedavi + seçilmiş yüzeysel peeling; yaygın pigmentasyonda profesyonel depigmentasyon sistemi; dirençli uygun melazmada 1927 nm thulium/BabyFace Ultra gibi enerji bazlı tedaviler kombinasyona eklenebilir.

Melazmada amaç mümkün olan en agresif tedaviyi yapmak değil, pigmenti mümkün olan en düşük inflamasyonla kontrol etmektir.

Akne için hangi peeling daha uygundur?

Yağlı ve komedonal aknede salisilik asit; akne + yüzeysel pigmentasyonda salisilik, glikolik veya kombine peelingler; hassas/pigmente ciltte mandelik veya daha kontrollü yüzeysel sistemler; profesyonel resurfacing’de pHformula A.C. gibi problem odaklı sistemler düşünülebilir.

Orta ve ağır akne yalnızca peeling ile tedavi edilmez.

Leke için peeling mi Q-Switch mi BabyFace Ultra mı?

Solar lentigoda Q-Switch, yaygın fotohasar ve pigment düzensizliğinde BabyFace Ultra, epidermal yaygın pigmentasyonda peeling/resurfacing, melazmada topikal + fotoproteksiyon + seçilmiş prosedürel kombinasyon daha anlamlı olabilir.

Bu nedenle “en iyi leke tedavisi” tek bir işlem değildir.

Peelingden sonra mutlaka soyulmak gerekir mi?

Hayır. Enzimatik peelinglerde, düşük yoğunluklu yüzeysel peelinglerde ve profesyonel resurfacing sistemlerinde çok az veya hiç görünür soyulma olmayabilir.

Daha fazla soyulma = daha iyi tedavi değildir.

Koyu deri tiplerinde peeling yapılabilir mi?

Evet. Ancak Fitzpatrick III–VI deri tiplerinde aşırı inflamasyon PIH, uzun süreli pigment değişikliği ve nadiren skar riskini artırır.

Bu nedenle daha yüzeysel ve kontrollü peelingler genellikle daha güvenlidir.

Peeling mi lazer mi daha iyi?

Birbirlerinin doğrudan alternatifi değildir. Peeling daha çok yüzeysel, seri uygulanabilen ve düşük downtime’lı bir yaklaşım olabilir; lazer belirli pigmenti, doku derinliğini, skarı veya fotohasarı daha hedefli tedavi edebilir.

Bazı hastalarda ikisini farklı dönemlerde kombine etmek daha anlamlıdır.

Sık Sorulan Sorular

Enzimatik peeling nedir? Papain veya bromelain gibi proteolitik enzimlerle yüzeysel eksfoliasyon oluşturan peeling türüdür.

Cosmelan enzimatik peeling midir? Teknik olarak hayır. Profesyonel depigmentasyon sistemi olarak sınıflandırmak daha doğrudur.

Dermamelan peeling midir? Klasik tek-seans peelingden ziyade yoğun depigmentasyon maskesi ve devam eden ev bakım protokolünden oluşan bir sistemdir.

Pumpkin Peel enzimatik midir? Bazı formüller enzimatik ağırlıklıdır; bazıları enzim + AHA/BHA kombinasyonudur.

pHformula peeling midir? Klasik peelinge benzeyen ancak üreticinin kontrollü dermatolojik resurfacing olarak tanımladığı profesyonel sistemdir.

Dermatolog Notu

“Peeling” artık yalnızca glikolik asit sürüp cildin soyulmasını beklemek anlamına gelmiyor.

Bugün klasik kimyasal peelingler, enzimatik peelingler, Pumpkin Peel gibi enzim/asit kombinasyonları, pHformula gibi kontrollü resurfacing sistemleri ve Cosmelan/Dermamelan gibi profesyonel depigmentasyon protokolleri aynı geniş cilt yenileme alanında karşımıza çıkıyor.

Ancak bunların mekanizmaları ve amaçları aynı değildir.

Bizim için asıl soru ürünün popüler adı değil: hastada akne mi var, melazma mı, PIH mı, güneş lekesi mi, hassasiyet mi, yoksa yalnızca yüzeysel cilt kalitesi problemi mi?

Doğru tanı yapıldığında peeling, enzimatik resurfacing, depigmentasyon protokolü veya lazerden hangisinin gerçekten gerekli olduğu daha net belirlenebilir.

Bilimsel Kaynaklar

Trevisol TC, Henriques RO, Souza AJA, Furigo A Jr. An overview of the use of proteolytic enzymes as exfoliating agents. J Cosmet Dermatol. 2022;21(8):3300–3307. PMID: 34897928. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34897928/

Sarkar R, Katoch S. Chemical Peels in Treatment of Melasma. Dermatol Clin. 2024;42(1):21–32. PMID: 37977681. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37977681/

Chemical Peels for Melasma: A Systematic Review. Dermatol Surg. 2024. PMID: 38530985. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38530985/

Dorgham NA, Hegazy RA, Sharobim AK, Dorgham DA. Efficacy and tolerability of chemical peeling as a single agent for melasma in dark-skinned patients: a systematic review and meta-analysis. J Cosmet Dermatol. 2020;19(11):2812–2819. PMID: 32947652. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32947652/