Siğiller (Verruka): Nedenleri ve Tedavisi

Siğil Nedir?

Siğiller, human papillomavirus (HPV) grubundaki virüslerin derinin yüzey hücrelerini enfekte etmesi sonucunda oluşan iyi huylu deri lezyonlarıdır.

En sık ellerde, parmaklarda, ayak tabanlarında ve diz-dirsek gibi bölgelerde görülür. Yüz çevresinde veya tırnak kenarlarında da ortaya çıkabilir.

Siğiller bulaşıcı olabilir; ancak virüsle temas eden herkeste mutlaka siğil gelişmez. Bağışıklık sisteminin HPV’ye verdiği yanıt hastalığın ortaya çıkmasında ve kendiliğinden iyileşmesinde önemli rol oynar. (OUP Academic)

Kısaca bilmeniz gerekenler

Siğiller HPV ile ilişkilidir.

Deri siğilleriyle genital siğiller aynı klinik tablo değildir.

Özellikle çocuklarda bazı siğiller kendiliğinden kaybolabilir.

Ayak tabanı siğilleri nasırla karıştırılabilir.

Siğilin derinin altında uzanan gerçek bir “kökü” yoktur.

Salisilik asit ve kriyoterapi en yerleşmiş tedaviler arasındadır.

Plantar siğiller tedaviye daha dirençli olabilir.

Tekrarlayan veya dirençli siğillerde farklı tedavi yöntemleri değerlendirilebilir. (OUP Academic)

Siğil neden olur?

Siğiller farklı HPV tiplerinin derideki keratinositleri enfekte etmesi sonucunda gelişir.

Virüs özellikle derideki küçük travmalar veya bariyer bozukluklarından giriş yapabilir.

Ancak burada önemli bir ayrım yapacağız:

Elde veya ayakta siğil olması, kişinin cinsel yolla bulaşan HPV enfeksiyonu olduğu anlamına gelmez.

HPV çok geniş bir virüs ailesidir ve farklı tipleri farklı anatomik bölgeleri tercih eder.

Genital bölgedeki siğilleri bu nedenle ayrı Genital Siğiller sayfasında değerlendiriyoruz.

Siğil çeşitleri nelerdir?

Verruca vulgaris — yaygın siğil

En sık görülen tiplerden biridir.

Genellikle:

ellerde,

parmaklarda,

dizlerde,

dirseklerde

pürtüklü ve sert yüzeyli kabarıklıklar şeklinde görülür.

Plantar siğil — ayak tabanı siğili

Ayak tabanında gelişir.

Vücut ağırlığının oluşturduğu basınç nedeniyle dışarı doğru büyümek yerine deri içerisinde daha basık görünebilir.

Özellikle basınca maruz kalan bölgelerde yürürken ağrıya neden olabilir.

Birden fazla küçük plantar siğilin birleşmesiyle daha geniş mozaik siğil alanları oluşabilir.

Verruca plana — düz siğil

Daha küçük, düz yüzeyli ve çoğu zaman çok sayıda lezyon şeklindedir.

Especially:

yüz,

el sırtları,

bacaklar

gibi alanlarda görülebilir.

Yüz bölgesinde agresif destrüktif tedaviler iz ve pigmentasyon riski nedeniyle dikkatli kullanılmalıdır. BAD kılavuzu da düz ve yüz siğillerinde bu riski özellikle vurgular. (OUP Academic)

Periungual siğiller

Tırnak çevresinde gelişen siğillerdir.

Tedavileri daha zor olabilir ve hem hastalığın kendisi hem de agresif tedavi tırnak ünitesine zarar verebilir.

Bu nedenle tırnak çevresindeki siğillerde tedavi planı daha dikkatli yapılmalıdır.

Siğilin kökü var mıdır?

Hayır.

Siğilin derinin altında ağaç kökü gibi uzanan anatomik bir kökü yoktur.

Siğil epidermiste HPV ile enfekte hücrelerin çoğalması sonucu oluşur. Özellikle plantar siğiller basınç nedeniyle derinin içine doğru itilmiş gibi görünebildiğinden:

“Kökünü çıkarmak lazım.”

inanışı ortaya çıkabilir.

Tedavide amaç bir “kökü çekip çıkarmak” değildir.

Siğilin üzerindeki siyah noktalar nedir?

Özellikle plantar veya yaygın siğillerde küçük siyah noktalar görülebilir.

Bunlar siğilin kökleri değildir.

Genellikle tromboze olmuş küçük kapiller damarlarla ilişkilidir.

Bu bulgu plantar siğili nasırdan ayırırken dermatolojik muayenede yardımcı olabilir.

Plantar siğil ile nasır nasıl ayırt edilir?

İkisi birbirine oldukça benzeyebilir.

Nasır temel olarak kronik basınç ve sürtünmeye bağlı hiperkeratozdur.

Plantar siğil ise HPV enfeksiyonudur.

Siğilde:

deri çizgilerinin yapısı bozulabilir,

tromboze kapiller noktalar görülebilir,

lezyonun karakteristik yüzey özellikleri bulunabilir.

Ancak hastanın evde jiletle kazıyıp tanı koymasını önermeyeceğiz.

Özellikle uzun süredir geçmeyen veya ağrılı ayak tabanı lezyonlarında dermatolojik değerlendirme daha güvenlidir.

Siğiller bulaşıcı mıdır?

Yes.

HPV:

doğrudan deri temasıyla,

kişinin kendi vücudunda bir bölgeden diğerine,

virüsle kontamine yüzeyler aracılığıyla

yayılabilir.

Ancak bulaşma mekanizması her zaman belirlenemez.

Siğilleri koparmak, kesmek veya sürekli travmatize etmek çevredeki deriye yayılımı kolaylaştırabilir.

Sakal bölgesindeki siğillerde tıraş da virüsün komşu alanlara yayılmasına katkıda bulunabilir. (OUP Academic)

Havuzdan siğil bulaşır mı?

HPV nemli ortak alanlarda yüzeyler üzerinden bulaşabilir; ancak tek bir plantar siğilin nereden bulaştığını çoğu zaman kesin olarak söylemek mümkün değildir.

Bu nedenle:

“Kesin havuzdan kaptınız.”

Ortak duş ve havuz çevresi gibi alanlarda çıplak ayakla dolaşmamak bulaş riskini azaltmaya yardımcı olabilir.

Siğiller kendiliğinden geçer mi?

Evet, geçebilir.

Bağışıklık sistemi zaman içinde HPV enfeksiyonunu kontrol altına alabilir.

Özellikle çocuklardaki siğillerin önemli bir kısmı tedavi yapılmadan zaman içerisinde kaybolabilir. BAD kılavuzu çocuklarda spontan temizlenmenin sıklıkla bir-iki yıl içerisinde gerçekleşebildiğini belirtir. (OUP Academic)

Dolayısıyla her küçük siğile mutlaka agresif işlem yapmak gerekmez.

Tedavi kararında:

yaş + yerleşim + ağrı + yayılım + kozmetik rahatsızlık + hastalık süresi

birlikte değerlendirilmelidir.

Siğil nasıl tedavi edilir?

Önemli mesaj şudur:

Siğiller için herkeste %100 etkili tek bir tedavi yoktur.

Siğilin yeri, kalınlığı, sayısı, hastanın yaşı ve daha önce uygulanan tedaviler yöntemi değiştirir. Özellikle plantar siğillerde güncel karşılaştırmalı veriler tedaviler arasında ciddi etkinlik farklılıkları ve heterojenlik olduğunu gösteriyor.

Salisilik asit

Salisilik asit siğil tedavisindeki en yerleşmiş topikal yöntemlerden biridir.

Keratinize dokunun uzaklaştırılmasını kolaylaştırır ve tedavi genellikle düzenli ve uzun süreli uygulama gerektirir.

BAD kılavuzunda kutanöz siğiller için en güçlü kanıt düzeyine sahip tedavilerden biridir. (OUP Academic)

Ancak yüksek konsantrasyonlar normal deride irritasyon veya kimyasal yanık oluşturabilir.

Especially:

yüz,

hassas bölgeler,

dolaşım veya duyu problemi bulunan ayaklar

gelişigüzel yüksek konsantrasyonlu asitle tedavi edilmemelidir. (OUP Academic)

Kriyoterapi

Kriyoterapi, çoğunlukla sıvı azot kullanılarak siğil dokusunun kontrollü biçimde dondurulmasıdır.

Dermatoloji pratiğinde en sık kullanılan yöntemlerden biridir.

Tek uygulamada mutlaka kaybolması beklenmez; tekrarlayan seanslar gerekebilir.

İşlem sonrasında:

ağrı,

kızarıklık,

su toplaması,

kabuklanma,

geçici veya kalıcı pigment değişikliği

görülebilir.

Daha agresif dondurma daha etkili olabilse de ağrı, bül ve skar riskini de artırabilir. (OUP Academic)

Kriyoterapi mi salisilik asit mi daha iyi?

Her durumda kriyoterapi üstün değildir.

Örneğin plantar siğillerde klasik randomize çalışmalarda salisilik asit ile kriyoterapi arasında belirgin üstünlük gösterilememiştir. Daha yeni network meta-analiz de plantar/palmoplantar siğillerde tek bir yöntemin bütün hastalarda güvenilir biçimde üstün olmadığını gösteriyor. (OUP Academic)

Bu nedenle:

“Dondurursak kesin geçer.”

Dirençli siğillerde ne yapılabilir?

Uzun süredir bulunan, çok sayıda veya standart tedavilere dirençli siğillerde farklı seçenekler değerlendirilebilir.

Bunlar arasında seçilmiş hastalarda:

kontakt immünoterapi,

intralezyonel tedaviler,

bazı lazer yöntemleri,

diğer destrüktif veya immünolojik yaklaşımlar

bulunabilir.

Güncel palmoplantar siğil meta-analizinde needling ve bazı intralezyonel immünoterapi yaklaşımları umut verici sonuçlar göstermiştir; ancak çalışmaların heterojenliği nedeniyle bunları salisilik asit veya kriyoterapinin yerine “kesin en iyi tedavi” olarak sunmak doğru değildir.

Lazer siğili kesin geçirir mi?

Hayır.

PDL ve diğer bazı lazerler dirençli siğillerde kullanılabilir; ancak mevcut kanıtlar lazerin bütün kutanöz siğiller için standart ilk seçenek olduğunu göstermiyor.

Eski BAD kılavuzunda bile lazer için kanıt düzeyi salisilik asitten daha düşüktür. (OUP Academic)

Dolayısıyla kliniğimizde bir teknoloji bulunuyor diye onu “en iyi siğil tedavisi” şeklinde konumlandırmayacağız.

Siğili kesmek veya koparmak doğru mu?

Hayır.

Evde:

jiletle kesmek,

iğneyle delmek,

koparmak,

yakmaya çalışmak

kanama, enfeksiyon, iz ve çevre deriye yayılma riskini artırabilir.

Ayrıca kişinin siğil zannettiği oluşum başka bir deri lezyonu olabilir.

Siğil tekrarlar mı?

Yes.

Görünür lezyon ortadan kaldırıldıktan sonra bile aynı veya yakın bölgede yeniden siğil gelişebilir.

Bu her zaman:

“Doktor kökü bırakmış.”

anlamına gelmez.

HPV enfeksiyonunun biyolojisi ve kişinin bağışıklık yanıtı nedeniyle rekürrens mümkündür.

Bağışıklık sistemiyle ilişkisi var mı?

Yes.

Bağışıklık sisteminin HPV’ye verdiği hücresel yanıt siğillerin temizlenmesinde önemli rol oynar.

Bağışıklığı baskılanmış kişilerde siğiller:

daha çok sayıda,

daha büyük,

daha dirençli

olabilir. (OUP Academic)

Ancak birkaç tane sıradan siğili olan sağlıklı bir kişide:

“Bağışıklığınız çökmüş.”

sonucuna varmayacağız.

Çocuklarda siğil tedavisi farklı mı?

Yes.

Çocuklarda spontan iyileşme olasılığı yüksek olduğu için tedavinin oluşturacağı:

ağrı,

korku,

bül,

skar

ile siğilin kendisinin yarattığı sorun birlikte değerlendirilmelidir.

Küçük ve rahatsız etmeyen bir siğili hemen agresif biçimde dondurmak her zaman en iyi seçenek değildir. (OUP Academic)

Ne zaman dermatoloğa başvurulmalı?

Especially:

tanının gerçekten siğil olduğundan emin değilseniz,

hızla çoğalıyorsa,

kanıyorsa,

ağrılıysa,

tırnak çevresindeyse,

yüz bölgesindeyse,

uzun süredir geçmiyorsa,

uygulanan tedavilere dirençliyse,

bağışıklık sistemini baskılayan bir hastalık veya tedavi varsa

dermatolojik değerlendirme uygundur.

Frequently Asked Questions

Siğilin kökü var mı? Hayır. Siğilin derinin altında uzanan gerçek bir kökü yoktur.

Siğilin içindeki siyah noktalar kök mü? Hayır. Genellikle küçük tromboze kapiller damarlardır.

Siğil bulaşıcı mı? Evet. HPV deri teması ve bazı kontamine yüzeyler aracılığıyla yayılabilir.

Siğil kanser midir? Sıradan kutanöz siğiller iyi huyludur. Ancak her kabarık veya pürtüklü lezyon siğil değildir; şüpheli lezyonlarda tanı dermatolojik muayeneyle doğrulanmalıdır.

Dondurma işlemi tek seansta geçirir mi? Her zaman değil. Birden fazla uygulama gerekebilir. (OUP Academic)

Ayak tabanı siğili neden zor geçer? Kalın keratin tabakası tedavilerin etkisini azaltabilir ve plantar siğiller genel olarak daha dirençli olabilir. (OUP Academic)

HPV aşısı mevcut el veya ayak siğilimi geçirir mi? HPV aşılarının temel amacı aşı kapsamındaki HPV tiplerine bağlı hastalıkları önlemektir; sıradan kutanöz siğillerin standart tedavisi olarak kullanılmaz. Dirençli kutanöz siğillerde aşının terapötik kullanımı araştırılmış olsa da bunu rutin tedavi gibi sunmak doğru değildir.

Siğil ilacı mı dondurma mı daha iyi? Lezyonun tipi ve bölgesine göre değişir. Salisilik asit ve kriyoterapi yerleşmiş seçeneklerdir; özellikle plantar siğillerde hiçbir yöntemin herkeste üstün olduğu gösterilmiş değildir. (OUP Academic)