Göz Kapağı Dermatiti
Göz Kapağı Dermatiti
İçerik sahibi / Yazar: Uzm. Dr. Utkan Kızıltaç — Dermatoloji Uzmanı
Son tıbbi gözden geçirme ve güncelleme: 10 Eylül 2026
Göz kapağı dermatiti; göz çevresinde kızarıklık, kaşıntı, kuruluk, pullanma, yanma ve bazen şişlikle seyreden inflamatuvar bir tablodur. Tek bir hastalık değildir. Alerjik kontakt dermatit, irritan kontakt dermatit, atopik dermatit ve seboreik dermatit en önemli nedenler arasındadır; rosacea ve blefarit de benzer yakınmalar yapabilir.
Göz kapağı derisi ince olduğu için çok küçük temas miktarları belirgin reaksiyon oluşturabilir. Alerjen yalnızca göze sürülen üründen gelmeyebilir; şampuan, saç boyası, parfüm, göz damlası, oje, jel tırnak veya başka kişisel bakım ürünleri eller veya temas yoluyla göz kapağına taşınabilir.
Alerjik kontakt dermatit göz kapağı dermatitinin önemli nedenlerinden biridir. Metaller, parfümler, koruyucular, akrilatlar, neomisin ve bazı topikal oftalmik ilaçlar sık bildirilen alerjen gruplarıdır. Özellikle tekrarlayan, izole göz kapağı dermatitinde yama testi önemlidir; hastanın kendi kişisel bakım ürünlerinin test edilmesi de gerekebilir.
Atopik dermatit göz kapaklarını tutabilir. Seboreik dermatitte kaş arası, saçlı deri, burun kenarı ve kirpik diplerinde eşlik eden pullanma ipucu olabilir. Blefarit daha çok göz kapağı kenarı ve kirpik diplerini etkiler; ocular rosacea yanma, kuruluk, kapak kenarında inflamasyon ve gözde batma yapabilir.
Tek taraflı belirgin şişlik, ağrı, ateş, görme değişikliği veya göz hareketleriyle ağrı yalnızca dermatit olarak değerlendirilmemelidir. Gözde ağrı, görme azalması, fotofobi, yoğun konjonktival kızarıklık veya hızlı gelişen şişlikte oftalmolojik değerlendirme gerekir.
Tedavi nedene göre değişir. Alerjik kontakt dermatitte alerjeni bulup teması kesmek, irritan tipte irritasyonu azaltmak, atopik/seboreik tipte ilgili inflamasyonu kontrol etmek esastır. Kısa süreli düşük potentlikte kortikosteroid veya seçilmiş hastalarda topikal kalsinörin inhibitörleri kullanılabilir; göz çevresinde uzun süre kontrolsüz steroid kullanımı uygun değildir.
Aktif dermatit döneminde makyaj ve gereksiz göz çevresi ürünlerine ara vermek, parfümlü/çok bileşenli ürünleri azaltmak ve rutini sadeleştirmek tanıyı kolaylaştırabilir.
Dermatolog Notu
Göz kapağı dermatitinde yalnızca “gözüme ne sürdüm?” değil; “ellerime, saçıma ve yüzüme ne kullandım?” sorusu da önemlidir. Sürekli farklı göz kremleri denemek problemi daha karmaşık hale getirebilir.
Sık Sorulan Sorular
• Göz kapağı dermatiti alerji midir? Bazen; tek neden değildir.
• Oje veya jel tırnak göz kapağında alerji yapabilir mi? Evet, akrilatlar eller aracılığıyla taşınabilir.
• Göz damlası dermatit yapabilir mi? Evet.
• Patch test gerekli mi? Tekrarlayan veya nedeni açıklanamayan vakalarda değerli olabilir.
• Kortizonlu krem kullanılabilir mi? Seçilmiş hastalarda kısa süreli ve kontrollü kullanılabilir.
Bilimsel Kaynaklar
Borzova E, Snarskaya E, Bratkovskaya A. Eyelid dermatitis in patch-tested adult patients: a systematic review with a meta-analysis. Sci Rep. 2024;14(1):18791. PMID: 39138344. PMCID: PMC11322306. DOI: 10.1038/s41598-024-69612-z. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39138344/
Dagi Glass LR, Aakalu VK, Foster JA, et al. Patch Testing for Eyelid Dermatitis: A Report by the American Academy of Ophthalmology. Ophthalmology. 2025;132(7):842-847. PMID: 40119863. DOI: 10.1016/j.ophtha.2025.01.019. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40119863/
Sandler M, Rodriguez I, Adler BL, Yu J. Eyelid Dermatitis: Common Patterns and Contact Allergens. Cutis. 2024;114(4):104-108. PMID: 39621562. DOI: 10.12788/cutis.1113. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39621562/
Allergic contact dermatitis of the eyelids: An interdisciplinary review. 2023. PMID: 36898500. DOI: 10.1016/j.jtos.2023.03.001. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36898500/
Yazdanparast T, Nassiri Kashani M, et al. Contact allergens responsible for eyelid dermatitis in adults. J Dermatol. 2024;51(5):691-695. PMID: 38351529. DOI: 10.1111/1346-8138.17140. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38351529/
Dermatoloji Muayenesi ve Randevu
Göz Kapağı Dermatiti için dermatolojik değerlendirme ve randevu hakkında bilgi alabilirsiniz.