Perioral / Periorifisyal Dermatit
Perioral / Periorifisyal Dermatit
İçerik sahibi / Yazar: Uzm. Dr. Utkan Kızıltaç — Dermatoloji Uzmanı
Son tıbbi gözden geçirme ve güncelleme: 10 Eylül 2026
Perioral dermatit, ağız çevresinde küçük kırmızı veya ten rengi kabarıklıklarla seyreden kronik inflamatuvar bir yüz dermatozudur. Burun ve göz çevresi de tutulabileceği için daha geniş terim periorifisyal dermatittir.
Hastalık akne, alerji, egzama veya rosacea ile karışabilir. Özellikle yüz bölgesinde kullanılan topikal kortikosteroidler hastalığı tetikleyebilir veya devam ettirebilir. Kortikosteroid kesildiğinde geçici rebound alevlenme görülebilir.
Tipik görünüm ağız çevresinde monomorfik papüller, bazen püstüller, kuruluk, ince pullanma, yanma veya batmadır. Dudak vermilyonunun hemen çevresinde ince sağlam deri şeridi kalabilir. Burun kenarları ve göz çevresi tutulabilir.
Kesin neden tam bilinmemektedir; bariyer bozukluğu, inflamasyon, tetikleyiciler ve mikrobiyom değişiklikleri birlikte rol oynayabilir. Çok sayıda kozmetik/aktif ürün, oklüzif kremler ve irritan bakım ürünleri yakınmaları artırabilir. Diş macunu gibi temas eden ürünler bazı kişilerde irritan olabilir; hastalığı tek bir bileşene indirgemek doğru değildir.
Akne vulgariste komedonlar tipiktir; perioral dermatitte komedonlar beklenmez. Rosacea önemli ayırıcı tanıdır. Çocuklarda da görülebilir ve granulomatöz varyant daha sık olabilir.
Tanı çoğunlukla kliniktir. Tedavide tetikleyicilerin azaltılması, gereksiz yüz kortikosteroidlerinin uygun biçimde sonlandırılması, cilt bakımının sadeleştirilmesi ve seçilmiş hastalarda topikal veya sistemik antiinflamatuvar tedaviler kullanılır. Oral tetrasiklinler daha yaygın hastalıkta düşünülebilir; mevcut farmakolojik kanıtların önemli bir bölümü düşük/çok düşük kesinliktedir.
Aktif dönemde agresif peeling ve irritan prosedürler önerilmez. Düzelme haftalar veya aylar sürebilir.
Dermatolog Notu
En sık görülen döngü “kızarıklık → kortizon → hızlı düzelme → bırakınca alevlenme → tekrar kortizon” şeklindedir. Tedavide çoğu zaman yeni ürün eklemekten çok gereksiz ürünleri azaltmak önemlidir.
Sık Sorulan Sorular
• Perioral dermatit sivilce midir?
Hayır.
• Kortizon iyi gelir mi?
Geçici düzelme sağlayabilir ancak rebound ve kronikleşme riski vardır.
• Diş macunu değiştirmek gerekir mi?
Her hastada otomatik olarak değil.
• Antibiyotik şart mı?
Hayır; hastalığın şiddetine göre değişir.
Bilimsel Kaynaklar
Acevedo-Fontanez LA, Sánchez-Feliciano A, Ershadi S, et al. Periorificial dermatitis: Pathophysiology, diagnosis, and management. J Am Acad Dermatol. 2026;94(5):1483-1492. PMID: 41197738. DOI: 10.1016/j.jaad.2025.10.138. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41197738/
Gray NA, Tod B, Rohwer A, et al. Pharmacological interventions for periorificial (perioral) dermatitis in children and adults: a systematic review. J Eur Acad Dermatol Venereol. 2022;36(3):380-390. PMID: 34779023. DOI: 10.1111/jdv.17817. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34779023/
Searle T, Ali FR, Al-Niaimi F. Perioral dermatitis: Diagnosis, proposed etiologies, and management. J Cosmet Dermatol. 2021;20(12):3839-3848. PMID: 33751778. DOI: 10.1111/jocd.14060. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33751778/
Tempark T, Shwayder TA. Perioral dermatitis: a review of the condition with special attention to treatment options. Am J Clin Dermatol. 2014;15(2):101-113. PMID: 24623018. DOI: 10.1007/s40257-014-0067-7. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24623018/
Chiriac A, et al. Periorificial dermatitis in infants and preschoolers — a narrative review. Eur J Pediatr. 2025;184(2):143. PMID: 39825187. DOI: 10.1007/s00431-025-05975-3. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39825187/
Dermatoloji Muayenesi ve Randevu
Perioral Periorifisyal Dermatit için dermatolojik değerlendirme ve randevu hakkında bilgi alabilirsiniz.